Tijd voor écht tweetalige kieslijsten in Brussel

Voorstel Gatz om een 'Brusselstem' in te voeren is schijnoplossing

Woensdag 18 mei 2016 — Het voorstel van Sven Gatz om een ‘Brusselstem’ in te voeren geeft Brusselaars de mogelijkheid om over het taalmuurtje te stemmen maar het muurtje blijft jammer genoeg wel staan, zo vindt de sp.a fractie in het Brussels parlement. Gatz' voorstel is trouwens niet nieuw: ook in 2011 lanceerde hij een soortgelijk idee. sp.a Brussel meent al even lang dat de electorale muren tussen Vlaamse en Franstalige Brusselaars definitief gesloopt moeten worden. Al sinds 2009 pleit sp.a om, in de multiculturele en meertalige grootstad, echte tweetalige kieslijsten toe te laten zonder de bescherming van de Nederlandstalige minderheid op te geven.

Een Brusselaar die zijn stem wil uitbrengen op een kandidaat voor het Brussels Hoofdstedelijk Parlement moet vandaag een taalkeuze maken. Tweetalige kieslijsten zijn bij de Gewestverkiezingen niet toegestaan. Dat is een probleem om verschillende redenen.

Steeds meer Brusselaars kunnen zich niet terugvinden in de opdeling Nederlandstalig – Franstalig. Brussel is geen stad waar twee taalgemeenschappen los van elkaar samenleven. Meer dan de helft van de Brusselse bevolking heeft geen Belgische grootouders. Een internationale netwerkstad als Brussel herbergt zowat de hele wereldbevolking. Daar heeft de wetgever in 1989 geen rekening mee gehouden bij het ontwerpen van het kiesstelsel.

"Het is jammer de diverse Brusselse bevolking bij de stembusgang te wringen in een taalgroep. Met één enkele druk van de elektronische pen is meteen de helft van het politieke spectrum van de kaart geveegd. Zou het niet logischer zijn, democratischer ook, en zeker inhoudelijk meer interessant om kiezers en kandidaten onder te verdelen volgens hun visie op de stad in plaats van volgens hun taal?," zo vinden Jef Van Damme, Fouad Ahidar en Elke Roex. "Misschien wil een Brusselse kiezer wel stemmen voor een lijst van politici die inzet op de strijd tegen generatie-armoede via een actieve begeleiding van werkzoekenden. Hoe relevant is het voor deze kiezer dat de lijst is samengesteld uit personen die thuis Frans, Spaans of Turks spreken?"

Het Brussels maatschappelijk middenveld heeft in 2009 tijdens de Staten-Generaal de juiste analyse gemaakt: Brussel mist de ambitie om alle Brusselaars te verenigen en te enthousiasmeren. Er is geen project aanwezig, geen “gedeelde verbeelding” waar iedereen, van oude Belg tot nieuwkomer en alles daartussen, zich in kan terugvinden. Hoe kan je verwachten dat er een gedeeld project tot stand komt in een systeem dat de Brusselse bevolking opdeelt in twee kiescolleges? Hoe kan er een stadsvisie ontstaan als politici worden gedwongen zich slechts aan één enkel deel van de Brusselse bevolking te presenteren, op basis van een verouderd taalcriterium?

De Brusselse sp.a fractie benadrukt dat het electorale systeem de Brusselse realiteit beter moet weerspiegelen: "sp.a Brussel heeft in 2009 al voorgesteld tweetalige lijsten toe te laten bij de gewestverkiezingen. We hebben meteen de (symbolische) daad bij het woord gevoegd en de sp.a-lijst opengesteld voor niet-Nederlandstalige kandidaten."

De parlementsleden herhalen het pleidooi om de stap te zetten naar echte tweetalige kieslijsten in Brussel. Open VLD stelt voor elke Brusselaar twee stemmen te geven: één echte stem die de kiezer kan uitbrengen in zijn eigen taalgroep, en een tweede minder echte stem, die kan worden uitgebracht op een lijst van de andere taalgroep. Dat voorstel is verwarrend en niet effectief: de kiezers hebben wel de mogelijkheid om over het taalmuurtje te stemmen, maar het muurtje blijft toch maar mooi staan. Het voorstel is in die zin de ontkenning van een gemeenschappelijk stadsproject, van een gedeelde verbeelding en van een gezamenlijke identiteit.

sp.a Brussel stelt voor niet te gaan voor schijn- of halfslachtige oplossingen – zo hebben we er al genoeg in Brussel, maar voor de real thing: echte tweetalige kieslijsten in Brussel. Een aantal waarborgen moet ervoor zorgen dat er voldoende Nederlandstaligen verkozen zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement, en dat de Nederlandstalige kandidaten niet weggemoffeld worden ergens achteraan op de lijst. Dat zijn we namelijk verplicht aan de evenwichten in dit land en aan de hoofdstedelijke functie van Brussel.

Tenslotte, om de volledige bevolking deel te laten nemen aan het openbare leven in onze prachtige stad, is het belangrijk het regionale stemrecht uit te breiden naar niet-Belgen. Laten we met een vereenvoudigd kiesstelsel de complexe Brusselse realiteit vatten, een stem geven aan alle Brusselaars, de bevolking mobiliseren en de inspraak in de democratie versterken, op basis van een gedeeld stadsproject en ongeacht de taal die men spreekt.

Contacteer ons

Elke Roex

Brussels Parlementslid

sp.a fractie BHG – RVG

Fouad Ahidar

Eerste Ondervoorzitter Brussels Parlement

sp.a fractie BHG – RVG

Jef Vandamme

Fractieleider Brussels Parlement

sp.a fractie BHG – RVG